A necesaria renovación do PSOE

Galicia Confidencial
Nueva Tribuna

A socialdemocracia europea, e tamén a española, foi cedendo, nos últimos anos, na fidelidade ao seu ideario, que comprometía aos partidos socialistas coa igualdade, coa defensa dos traballadores e dos servizos públicos e coa mellora do Estado de benestar, e que os debería posicionar, con total firmeza, fronte ao poder das oligarquías financeiras e fronte ás tramas dominantes -corruptas ou non- de calquera índole.

A excesiva permanencia no poder, a influencia -tan potente- dos poderes económicos, a chegada de "arribistas" aos postos de mando en busca de beneficio persoal, e certa frivolidade no exercicio do liderazgo: todos estes factores, e outros que non cito, levaron a que o PSOE, na vez de estar posicionado á beira dos traballadores -e impulsar políticas para a reducción da desigualdade e a mellora da protección social-, deixouse vencer para situarse, de forma maioritaria, á beira dos poderosos, favorecendo os seus intereses e executando políticas que perxudican á maioría e aos máis necesitados.

Rodriguez Zapatero, que na primeira parte do seu mandato adoptou decisions e impulsou medidas de gran relevancia política e social (a retirada das tropas de Irak, as leis de dependencia e do aborto, as políticas de igualdade, o matrimonio homosexual), caeu despois na frivolidade e, na segunda lexislatura, cedeu ante os poderes fácticos europeos e autorizou medidas contrarias aos intereses da maioría social (modificou a Constitucións -despois dun contubernio nocturno con Rajoy-, e impuxo a primeira Reforma Laboral coa que  iniciou a laminación dos dereitos dos traballadores). Agora o PSOE é refén destes e doutros erros recentes, que pesan coma unha lousa, e non lle permiten recuperar a confianza dos seus antigos votantes.

Silvina Bacigalupo

O novo líder do partido, Pedro Sánchez, iniciou o seu mandato tentando dar unha imaxe de renovación e modernidade. Pero hai certas sinais que non permiten alimentar a confianza. Nun recente artigo advertíase sobre os conflitos de interese do chamado "goberno na sombra" do PSOE. Os poderosos lazos de Jordi Sevilla -responsable de Economía- coa consultora PwC (que traballa asiduamente co PP e elabora documentos, cada ano, nos que  dibuxa a "folla de ruta" para a privatización sanitaria en España), e as posicións coñecidas de Rafael Bengoa -responsable de Sanidade-, que se manifestou a favor de realizar unha "profunda cirurxía no SNS" e dirixe unha escola de "Negocios y Salud" na Universidade de Deusto (xesuítas), deixan ao descuberto as intencións reais deste partido: continuar coa política de recortes  e privatizacións levada a cabo ata agora polo PP.

Meritxell Batet e José María Lassalle no seu casamento

Tamén é dificil de entender que designe como responsable de "transparencia e ética empresarial" a Silvina Bacigalupo, defensora do abogado de Correa (caso Gürtel), que tamén traballa no despacho Oliva-Ayala –que asesora a Rodrigo Rato-, e que defende a Rosell polo "caso Neymar" e a Messi polos seus problemas coa Facenda Pública.  E non resulta nada tranquilizador saber que a persoa elexida para coordinar o programa electoral do PSOE é Meritxell Batet, casada con José María Lassalle, colaborador habitual de FAES, secretario de Estado de Cultura e home da máxima confianza de Rajoy. Meritxell Batet participa nunha tertulia política -na Cadena Ser- na que, con frecuencia, defende posicións moi semellantes ás do representante do PP.

 

O PSOE é un partido necesario, eu diría que imprescindible, para desaloxar ao Partido Popular, recuperar as institucións e poñelas ao servizo das maiorías. O PP ocupou  o poder, no goberno central e en moitas autonomías, para exercelo en beneficio das élites económicas e dos especuladores financeiros. O PSOE cometeu erros graves, que achandaron o camiño para que a dereita tomase o poder. Os cambios neste partido non poden ser só cosméticos. Non abonda coa xuventude e a aparente modernidade. Cómpre recuperar os principios fundacionais deste partido, tan importante na historia recente do país, e convertelo, de novo, nun instrumento ao servizo do pobo e dos traballadores. Do contrario o PSOE condenarase a unha longa travesía do deserto e o país perderá un activo político moi importante nestes tempos tan convulsos.

“Say my name” presenta o seu primeiro disco

Coruña Daily News

Galicia Hoxe

Hai quen asocia xuventude con pasotismo e indolencia. É certo que hai ni-nis (que nin estudan nin traballan; pero hainos, por desgraza, de tódalas idades) mais tamén hai unha mocidade que se esforza, que se implica e colabora para mellorar as súas vidas e para construir un mundo mellor. A grande maioría síntese aludida polo traballo e o compromiso e tamén procura desenvolver as súas cualidades e aptitudes. Hai unha mocidade emprendedora e creativa que tenta buscar o seu espazo, sen deixarse levar polo desalento e a incerteza dos tempos de hoxe.

Unha das actividades culturais que máis seguemento ten na Coruña é a música, en todas as súas formas de expresión. Hai nesta cidade un grande número de mozos e mozas que se adican á música e se exercitan con algún instrumento, cadaquén no seu nivel. Hai moitas Escolas de Música con numerosa asistencia,  o Conservatorio Superior forma centenares de profesionais e os Locais de Ensaio (excelente oferta do Concello) acolle a numerosos grupos que tentan practicar esta noble arte e expresar a súa creatividade.

Un dos grupos que acode aos Locais de Ensaio chámase Say My Name (“Dí o meu nome”) e está integrado por cinco rapaces novos (dúas mozas e tres mozos) que, despois de dous anos ensaiando xuntos e tentando elaborar as súas composicións, veñen de grabar o seu primeiro disco con nove cancións propias,  que presentan ao público o día dezaoito de xullo nun local da Coruña, na zona de Monte Alto.

Algo máis de media hora de música, cantada en inglés -coa extraordinaria voz de Andrea de Artaza-, con temas amables e sinxelos que falan de amor, de desamor e outras temáticas propias desta idade e de todas as idades (Take me home, I´m in love, How I love you...). Son cancións breves e cálidas que contaxian emoción e benestar. Sei, por experiencia propia, que alegran aos nenos e, tamén, ás persoas maiores.

Teño a certeza de que os compoñentes do grupo pasárono moi ben mentres realizaban este labor. A ledicia e a satisfacción que, sen dúbida, sentiron coa composición destas pezas e co traballo no estudo de grabación, consiguen transmitilas a quen as escoita. Pouco máis se pode pedir á musica: que sexa agradable e que axude a mellorar a vida.

Non sei cáles son os azares nin os resortes que moven o mundo da música. Descoñezo os enrevesados camiños que levan algunhas melodías desde o anonimato ás multitudes. As cancións deste disco, todas elas, teñen un alto nivel de calidade, teñen unha dignidade que as fai merecedoras de chegar ao gran público. Pero tampouco estou convencido de que eso sexa o máis desexable.  Non sempre é preciso acadar a notoriedade. O bó da música é o pracer que nos produce, e estas cancións teñen, con toda seguridade, un efecto benefactor, son terapéuticas: axudan a sentirse mellor e a pensar que, a pesar de todo, este mundo non é tan ruín. É un excelente agasallo, deses que nos trae, ás veces, o deus das pequenas cousas.

(Fotos: Luís Míguez)

A expropiación de dereitos consolidados

Hai un principio xurídico, de amplia aceptación entre os defensores dos Dereitos Humanos, que prescribe a prohibición do retroceso social. Un libro de Christian Courtis (“Ni un paso atrás. La prohibición de regresividad en materia de derechos sociales") recolle unha abondosa documentación sobre esta materia. Entenden os xuristas que as sociedades avanzan cara adiante e que os dereitos e conquistas sociais deben considerarse irreversibles (o voto, a protección social, a educación, a sanidade, a xubilación, etc). Por esa razón os gobernantes deberían ter como obriga principal da súa actuación a continuidade e mellora destas conquistas colectivas.

Mais non é así. Os actuais gobernantes, imbuidos pola ideoloxía ultraliberal, son defensores da chamada “teoría do derramo”. Esta teoría (presentada como unha verdade científica cando non é máis que un cruel enunciado ideolóxico) defende que os bos resultados macroeconómicos deixan sentir os seus efectos nos estratos máis acomodados da sociedade para, posteriormente, ir derramándose ao resto da sociedade. A experiencia non confirma este aserto; en realidade o vaso non acaba nunca de encher e ainda menos de derramar o seu líquido. En Hispanoamérica, nos anos oitenta e noventa, enríquecéronse os ricos, pero os pobres quedaron instalados na pobreza. Agora, no sur de Europa, como consecuencia da crise económica, medraron de maneira obscena as grandes fortunas mentres hai unha crecente porcentaxe da poboación ao borde da miseria. Podemos recordar a Emilio Botín, poucos días antes da súa morte, anunciando enfático: “Nos entra dinero, nos llega dinero por todas partes”.  Mais este enriquecemento, sen a intervención política, non se transforma automáticamente en desenvolvemento social.

A situacion que vivimos nos últimos dez anos en España (os recortes, a restricción de dereitos, a perda de protección social, o desmantelamento da sanidade e da educación,a suspensión do dereito á dependencia, etc.) non é consecuencia da crise nin da “herdanza recibida”. É o froito de decisións políticas promovidas desde instancias internacionais (FMI, BCE) e aplicadas con crueldade polos gobernantes do Partido Popular que fan recaer as consecuencias da crise sobre as clases máis desfavorecidas e vulnerables, protexendo e mellorando, mentres tanto, os intereses dos máis ricos e poderosos. Camiñamos así cara un abismo social, lévannos, sen que lles temble o pulso, cara un novo mundo feudal (como anunciou Antón Losada nun libro recente). Están procedendo a unha expropiación programada de dereitos que creíamos consolidados e devolven a sociedade a unha situación preconstitucional, coa xustiza transformada en caridade e os dereitos convertidos en beneficencia.

Para levar a cabo esta política regresiva o PP empregou, de xeito implacable, o rodillo parlamentario. Lexislou, desde o acceso ao poder en novembro de 2011, mediante Reais Decretos Leis (RDL), que van do Consello de Ministros ao BOE, sen pasar polo Parlamento. O artigo 86 da Constitución dí que esta fórmula só debe empregarse “en casos de extraordinaria e urxente necesidade”. Esta ferramenta lexislativa tan poderosa (o Goberno lexisla directamente sen debate nin enmendas no Congreso),  foi utilizada de maneira compulsiva polo PP. En 2012 publicou un total de 26 RDL: un auténtico récord. Agora, sen rematar a lexlslatura, anda perto dos oitenta. Trátase, con toda evidencia, dun fraude democrático, dunha burla ao Parlamento e á propia cidadanía. 

Este foi o procedemento utilizado para impor o RDL 16/2012 (asinado polo rei cazador de elefantes) que, con todo cinismo, dín que vai dirixido a garantir a sustentabilidade do sistema sanitario cando, en realidade, trátase dun atentado frontal contra o mesmo (suprimiu o dereito á saúde de todos os cidadáns e recuperou a figura do “asegurado”, provocou a exclusión sanitaria dun millón de persoas, impuxo copagos abusivos e retirou da cobertura sanitaria máis de 400 fármacos). Xa o contei noutra ocasión, pero cómpre lembrar a cronoloxía. Esta lei foi publicada en abril de 2012, aos tres meses de tomar posesión o goberno de Mariano Rajoy.  Non é posible elaborar unha lei tan complexa en tan pouco tempo. Así pois, este texto xa estaba escrito cando, na campaña electoral, prometían o contrario. Trátase dun engaño programado, unha mentira colectiva coa que defraudan, sobre todo, aos seus propios votantes, que lle deron a confianza para aplicar outras medidas (as que prometían) ben distintas das que levaban escritas na súa “axenda oculta”.

Cómpre recuperar o dominio do público para impulsar outras políticas en beneficio da maioría social. É urxente restaurar o control dos orzamentos para decidir como se recauda e para qué se emprega o recaudado. É necesario controlar o BOE para publicar leis favorables ao pobo. No mes de marzo a organización Medicos del Mundo presentou no Parlamento de Madrid unha proposta para derogar este RDL como primeira medida en materia sanitaria cando haxa un cambio de goberno. Asinaron todos os grupos políticos agás o PP e Ciudadanos. Xa sabemos con quen non se pode contar.

---

Dous libros magníficos

O pasado día once de xuño deuse a coincidencia de que se presentaran ao público dous libros excelentes na cidade da Coruña. O azar, ou destino, ten, ás veces, estas ocurrencias.

Na Fundacion Luis Seoane celebrouse un acto, brillante e multitudinario, para presentar o libro-disco “Cadros dunha exposición” (Kalandraka), do que son autores José Antonio Abad (texto) e Xosé Cobas (ilustracións); o quinteto de metais Hércules Brass fixo unha extraordinaria actuación, interpretando pezas de Mussorgsky. O acto foi unha auténtica celebración de música e literatura e o numeroso público asistente ficou entusiasmado. 

José Antonio Abad, psicólogo e pedagogo, adica a súa xubilación a escribir “contos con música” para nenos e non tan nenos. O meu amigo Xosé Cobas é un dos mellores ilustradores do país, e así o ten demostrado en máis dun centenar de libros que contan co seu luminoso traballo de ilustración. Este libro, que teño agora enriba da mesa, é unha auténtica xoia, unha obra de arte na que Cobas demostra a súa extraordinaria mestría, que o fixo merecedor de numerosos premios nacionais e internacionais. 

 

Ese mesmo día, e á mesma hora, presentouse, na libraría Lume, unha antoloxía de poemas de sempre , “Los poemas que no puedes dejar de conocer”, realizada polo profesor José A. Ponte Far, que reúne obras da poesía castelá, hispanoamericana e galega. Houbo un recital poético no que participaron, entre outros, os grandes poetas Xulio Valcárcel e Miguel Anxo Fernán Vello. Foi un acto máis íntimo, pero cunha grande altura literaria. Se o primeiro libro é unha obra de arte en sí mesmo, este outro (con ilustracións de Perico Castro), máis modesto na súa presentación, é a obra dun sabio. 

Porque hai que saber moito de poesía e ter unha gran capacidade didáctica para realizar esta selecta recopilación que quere servir para que os que non son lectores habituais de poesía cheguen a coñecela e disfrutala. O autor lembrou como, na súa adolescencia, comezou a amar a poesía coa lectura de “Las cien mejores poesías de la lengua castellana” de don Marcelino Menéndez Pelayo, na biblioteca do casino de Negreira, mentres o seu primo xogaba ás cartas. Esa é a vocación deste libro: achegar a poesía ao maior número posible de lectores.

Ponte Far é catedrático de Lingua castelán e Literatura e ten unha longa traxectoria como profesor, agora xubilado. A selección que presenta, ainda que respecta os criterios estéticos estabelecidos polo bo gusto literario, responde, en definitiva, ás súas preferencias persoais. O libro vai “desde Gonzalo de Berceo ata Miguel d´Ors, desde Rosalía a Xulio Valcárcel, desde sor Inés de la Cruz a Mario Benedetti”. Coincido co autor en que este libro debería estar nas escolas e  nos institutos, e tamén nas bibliotecas públicas e en todas as casas, para fomentar o pracer da lectura e o gusto pola poesía.

Recomendo con entusiasmo estes dous volumes aos amantes dos libros e da literatura, por dúas razóns: porque son dúas obras excelentes, que paga a pena ler e gardar para o futuro. E tamén porque os dous autores (Xosé Cobas e Ponte Far) son amigos meus e conveciños das terras de Barcala. Tamén é casualidade, ou cousa do destino, que dous veciños da mesma parroquia de Logrosa (Negreira) viñeran presentar na Coruña dous libros, magníficos, o mesmo día e á mesma hora! Coa cantidade de días que ten o ano!

Perico Castro, Xulio L. Valcárcel, José A. Ponte Far, Pablo Vaamonde, Miguel Anxo Fernán Vello