miércoles, 4 de mayo de 2016

A censura e a petición de rescate


A polémica do Hospital Álvaro Cunqueiro: relato cronolóxico (VI)

Praza Pública






No mes de marzo deste ano as protestas continuaban no novo hospital de Vigo (HAC); as demandas dos cidadáns acentúanse e a preocupación social non mingua. A Administración sanitaria está incómoda, as continuadas críticas resúltanlle incómodas. Así é que recorre a un método moi antigo: tapar as bocas dos que protestan. O xerente Félix Rubial emitiu, a primeiros de marzo, unha instrución para reprimir as críticas no interior do hospital. Na circular advirte que poderá haber sancións para o persoal se continúa a difusión de “mensaxes alertando sobre o deficiente funcionamento das unidades e as súas posibles consecuencias para a saúde”. A advertencia inclúe a difusión “por medios informáticos” de mensaxes negativas sobre o hospital. 

Con esta instrución interna pretenden calar as voces críticas; mentres tanto a concesionaria contratou unha empresa para difundir opinións positivas sobre o HAC nas redes sociais, e mesmo crearon perfís para divulgar comentario favorables sobre o funcionamento e a xestión do centro. O persoal do HAC fixo unha sentada de protesta , coas bocas tapadas, contra desta medida inquisitorial da xerencia. Pero censura non se reduce ao terreo profesional; tamén no ámbito da política se pretende calar as voces discordantes. Así pasou no Parlamento galego onde o profesor Beiras ,portavoz de AGE, foi expulsado despois dun debate intenso no que esta formación propuxo o rescate do HAC para a sanidade pública, para evitar o pagamento dunha “peaxe na sombra”, que implica a hipoteca que a Xunta deberá pagar –con diñeiro público, obviamente- ata o ano 2034: en total 1.300 millóns en forma de canon anual. Despois dun enfrontamento verbal co voceiro do PP o presidente da Cámara –Miguel Santalices- expulsou a Beiras (por promover “desorde grave coa súa conduta”): o portavoz perde os seus dereitos parlamentarios durante 15 días. Resulta evidente que as voces críticas non son ben admitidas nas filas do partido gobernante.  

 En Marea tamén levou a petición de rescate ao Parlamento de Madrid . A finais de marzo presentou no rexistro da Cámara Baixa unha proposición non de lei na que solicitan que se anule a adxudicación do HAC á empresa concesionaria. Reflicte a argumentación presentada pola AGDSP e SOS Sanidade Pública e afirma que o risco de financiamento non foi asumido pola empresa xa que foi cuberto en gran medida polo Sergas con créditos do BEI e o ICO.

Pese a todos os intentos por acalar as críticas a loita dos cidadáns e profesionais pola recuperación do hospital continúa. E ademais a realidade é moi terca e, por moito que se intente facer prevalecer a versión dixital sobre o mundo real, este imponse. Na semana santa de 2016 a prensa informa da presenza dunha nova infección nosocomial na Unidade de Coidados Intensivos. A bacteria Klebsiella  detectada na UCI deixou vinte cultivos de pacientes con resultados positivos. O Defensor do Paciente solicitoulle á fiscal xefe de Vigo que abra de oficio unha investigación  sobre esta posible infección hospitalaria. Destaca que este tipo de infeccións –que poden ser graves e mortais en persoas coa inmunidade deprimida-, son propias de centros hospitalarios e son evitables se se cumpren de forma estrita os protocolos establecidos. 

Os cidadáns da área sanitaria de Vigo precisan moito máis que propaganda. Deben saber que a súa saúde está protexida, que non corren risco co seu internamento no hospital, e que se prioriza o dereito á saúde da poboación sobre as ansias de enriquecemento da empresa concesionaria. A Administración sanitaria ten a obriga de garantir que prevalecen os dereitos cidadáns por enriba do afán de lucro. Agardemos que así sexa, mais para eso teremos que cambiar aos gobernantes. Estes xa teñen demostrado sobradamente cales son as súas intencións.





lunes, 25 de abril de 2016

Cómpre evitar a agonía dun barrio

A polémica do Hospital Álvaro Cunqueiro: relato cronolóxico (V)

 Nueva Tribuna
 Galicia Confidencial
 Praza Pública

Un hospital é moito máis ca un edificio onde se atende ás persoas enfermas. É tamén un centro que xera movemento económico e comercial. Crea postos de traballo e activa a presenza de visitantes que dan actividade á zona onde estea instalado. O peche dun hospital ten sempre unha repercusión negativa na vida do barrio, que se ve desposuído dese centro xerador de actividade social e saúde colectiva.

Así sucedeu en Lugo. O Hospital Xeral pechou en xaneiro de 2011, despois de 37 anos de servizo. Arredor deste centro medrou un dos barrios máis activos da cidade, A Residencia. Moitos negocios naceron á súa sombra e os seus propietarios, desde moito antes do traslado ao novo Lucus Augusti, clamaron en balde para que a zona non quedase abandonada e que se buscase unha nova utilidade aos edificios. Os responsables da Administración prometeron: podería ser un Punto de Atención Continuada (PAC), ou laboratorio de saúde pública, ou centro socio-sanitario, ou a nova comisaría da policía nacional. Non foi nada deso. Pasou o tempo e, a primeiros de 2016, diversos representantes da Xunta visitaron a zona para comprobar como o antigo hospital presenta un importante deterioro e está a punto de derrubarse. A Administración recoñece que non ten ningún plan para utilizar estes edificios. Mentres tanto numerosos negocios pecharon e o barrio empobreceuse de forma evidente.

En Vigo está a suceder a mesma historia. No proxecto redactado polo goberno progresista estaban descritos os usos alternativos que terían os edificios abandonados do  CHUVI e Meixoeiro. Cando o goberno de Núñez Feijoo variou o rumbo para entregar a mans privadas a construción e xestión do novo hospital tamén se esqueceu de establecer unha actividade diferente para os edificios baleiros.  Como xa alertaran os colectivos veciñais antes do traslado o peche do Hospital Xeral está a provocar un deterioro económico e social do barrio. Tamén reclaman, xunto con SOS Sanidade Pública, un uso sanitario para as infraestruturas baleiras, co dobre obxectivo de dar resposta ás necesidades sanitarias da área e, tamén, contrarrestar a perda de actividade comercial da contorna. A perda xa resulta evidente: hai negocios que comezan a resentirse e 52 dos 66 que seguen funcionando están en risco de pechar a curto ou medio prazo. A primeiros de 2016, catro meses despois do traslado, había xa catorce negocios pechados e unha redución global dos ingresos dun 80%. 

Pero ademais, segundo sinala SOS Sanidade Pública, a carencia de servizos sanitarios da área é notable. O abandono do Plan de Recursos previsto pola anterior  Administración para garantir a asistencia sanitaria integral de toda a poboación, está a deteriorar a atención en toda a área sanitaria. Esta organización reclama que se lle dea un uso sanitario aos edificios (PAC, Centro de Alta Resolución, reubicación de consultas, etc), para que os servizos ofrecidos no Xeral poidan desconxestionar o servizo de urxencias do novo hospital. Pero a Administración semella máis preocupada por garantir os beneficios da concesionaria que de procurar unha boa asistencia sanitaria aos cidadáns. E mentres o barrio olla, impotente, como o seu tecido económico e social vai esmorecendo.




miércoles, 20 de abril de 2016

Fraudes, complicidades e denuncias


 A polémica do Hospital Álvaro Cunqueiro: relato cronolóxico (IV)

Praza Pública 
Nueva Tribuna


Cando o ano 2015 estaba a piques de rematar enterámonos de que Ocasa, empresa construtora que formaba parte, nos inicios, da UTE responsable da construción e xestión do Hospital Álvaro Cunqueiro (HAC), debe a Facenda case quince millóns de euros. Na lista de morosos, feita pública polo Ministerio, figura esta empresa ourensá, que tiña o dez por cento de participación na concesionaria, que tivo que vender ao resto da UTE, ante as presións da Xunta, por entender que podía “intoxicar” o financiamento da infraestrutura debido á súa delicada saúde contable. 






Non é a primeira vez que esta empresa é sinalada pola súa actuación fraudulenta. Xa en 2011 Competencia sancionou cunha multa de oito millóns de euros a cinco empresas galegas, entre as que estaba Ocasa, despois de investigar unha rede coñecida como “o cartel do asfalto”. Foron acusadas de acordar ofertas á baixa en concursos públicos para presentar licitacións ás Administracións públicas como empresas que competían entre si, aínda que na realidade tiñan un pacto para repartirse os contratos. Esta forma de proceder, tan pouco edificante, é, por desgraza, moi frecuente no mundo da construción.

Pero non só as empresas teñen unha actuación impropia e fraudulenta. Tamén a Administración, neste caso, realizou actuacións cómplices que son, cando menos, moi dubidosas en canto á súa legalidade. Ben sabemos que a contratación de obra pública debe someterse ás disposicións do Tratado da UE. As normas europeas son moi estritas no que respecta ao uso dos seus fondos, sobre todo na posible utilización privada dos mesmos. Xa contamos que a UTE encargada de construír o novo hospital de Vigo non foi quen de conseguir financiamento pois as entidades bancarias tiñan serias dúbidas sobre o proxecto. Neste caso a UTE recibiu axuda do propio goberno de Núñez Feijoo, que recorreu a un préstamo do Banco Europeo de Investimentos. As empresas afectadas, que integran a UTE,  son Acciona, Puentes e Calzadas, Veolia e Concessia. A metade do financiamento para as obras veu do sector público, pois ao crédito do BEI hai que sumar o préstamo de 30 millóns outorgado por Axis, xestora de capital risco participada integramente polo Instituto de Crédito Oficial (ICO).

Esta actuación, presuntamente impropia e ilegal (pois no contrato consta de forma explícita que o financiamento da obra será por conta e risco da empresa concesionaria), foi denunciada pola AGDSP ante a Comisión Europea. Esta organización defensora da Sanidade Pública denunciou o incumprimento no contrato de financiamento e tamén a fórmula administrativa elixida –concesión pública-, cando en realidade se trata dunha colaboración público-privada. A denuncia foi admitida a trámite pola UE no mes de novembro de 2015. Nunha rolda de prensa, o doutor José Emilio Santiago (AGDSP) destacou que este non é un trámite exclusivamente simbólico: "Vaise abrir un procedemento de doce meses no que a Comisión dará audiencia á outra parte (goberno da Xunta) para que alegue e argumente, e nós como denunciantes teremos acceso a esas alegacións. Posteriormente a Comisión examinará as argumentacións expostas por unha e outra parte e iso pode levar á apertura dun procedemento de infracción ou ao arquivo da causa. Se abre un procedemento de infracción, temos as bases postas para esixir a reparación da legalidade e proceder a un rescate da concesión”. Poden existir vulneracións de partes esenciais do contrato e dos criterios de competencia: alteraron por completo as condicións de financiamento, non hai unha transferencia de riscos, e podería mesmo falarse dunha axuda ilegal do Estado. Agora a Comisión Europea ten a palabra.






jueves, 14 de abril de 2016

Rematou 2015 entre protestas no Hospital Álvaro Cunqueiro




A polémica do Hospital Álvaro Cunqueiro: relato cronolóxico (III)



O final de ano de 2015 resultou certamente convulso para a sanidade de Vigo. O novo hospital comeza a funcionar con múltiples deficiencias e cunha enorme desorganización que preocupa a cidadáns e profesionais.  O novo conselleiro –Vázquez Almuiña, exalcalde de Baiona-, estréase con dúas manifestacións –en Vigo e Pontevedra- en 48 horas. Na mobilización de Vigo os convocantes expresan as súas críticas ao modelo de xestión do Hospital Álvaro Cunqueiro (HAC), esixen o seu rescate para dominio público e reclaman que as instalacións sanitarias abandonadas sigan tendo un uso público para servizos sanitarios.

Durante semanas houbo continuadas protestas organizadas polos celadores do centro, por ver como as súas funcións eran adxudicadas a persoal externo contratado por unha ETT. Os 500 celadores do Chuvi foron relegados pola concesionaria a un papel residual, entregando o seu labor a traballadores externos. A confirmación deste situación chegoulles por un comunicado interno no que non figuraba a sinatura de ningún xefe de servizo nin responsable oficial. O escrito, con membrete da Xunta e da Xerencia, deixáballes claro que as súas tarefas eran reducidas ao mínimo –traslado de pacientes-: todas as demais funcións eran externalizadas.

O colectivo de matronas do HAC tamén expresou publicamente a preocupación polas súas condicións de traballo. Nunha rolda de prensa denunciaron que a falta de persoal pode provocar situacións de risco para as xestantes e os recen nados. Entenden que a condicións nas que as obrigan a traballar están en contra de todas as recomendacións estatais e internacionais. “Temos medo de ver o que nos imos atopar ao chegar ao traballo; calquera día pode pasar algo moi grave”, aseguraban.

Remata o ano e multiplícanse as protestas. Os doentes quéixanse polo colapso nas urxencias, onde teñen que esperan máis de sete horas para recibir atención. Ao desorde no funcionamento súmase a deficiencia das infraestruturas e o déficit de profesionais que teñen que asumir unhas cargas de traballo inabordábeis. A Xunta de Persoal do HAC convoca un calendario de mobilizacións para denunciar a falta de recursos, que persisten en 2016. 


Os médicos tamén continúan coas protestas no HAC e din que non queren ser “cómplices calados do desastre" do hospital vigués. Nunha rolda de prensa expresan o seu descontento xeral co funcionamento e afirman que o problema fundamental é o sistema concesional do centro sanitario, que estarán condenados a sufrir durante vinte anos. Tamén destacaron que os médicos se senten "maltratados" xa que a súa opinión non foi "valorada"en ningún momento. Os xefes de servizo tamén se rebelan e 28 dos 40 existentes asinan un escrito no que declaran a súa "perda de confianza no equipo directivo" e reclaman medidas para arranxar os problemas existentes e que se "cumpra cos compromisos adquiridos de mellora asistencial". Núñez Feijoo tomou nota da reprimenda e anunciou cambios.

Poucos días despois substitúe a todo o equipo directivo do HAC –dous meses despois do cese da conselleira-, pero mantén ao xerente, Félix Rubial, no seu posto. Este, nunha comparecencia pública, tenta presentar estes ceses como un proceso de “cambio natural e tranquilo”, necesario para dar un novo impulso. As forzas sindicais, pola contra, coinciden en que non se trata de cambiar persoas senón de aplicar políticas diferentes; recordan que quen manda en realidade no HAC é a empresa concesionaria e  insisten en que é preciso un cambio radical no modelo sanitario e recuperar o hospital para a sanidade pública.



jueves, 31 de marzo de 2016

Povisa tenta pescar nas augas revoltas


A polémica do Hospital Álvaro Cunqueiro: relato cronolóxico (II)




Novembro de 2015: A situación de caos provocada polo apresurado traslado dos hospitais públicos (Xeral e Meixoeiro) ao Álvaro Cunqueiro xerou un clima de gran preocupación na poboación de Vigo. O hospital privado Povisa aproveitou o momento para animar aos veciños de Vigo, Gondomar, Nigrán, Baiona, Cangas e Moaña -que viñan recibindo asistencia nos hospitais públicos da cidade-, para solicitar un cambio de hospital de referencia para que fosen atendidos nese centro. O concerto singular asinado entre Povisa e Sergas recoñece a posibilidade de que a poboación destes concellos escolla o seu hospital de referencia no mes de novembro de cada ano de vixencia do citado concerto. O certo é que, ata o momento, o tráfico de pacientes foi en sentido inverso: en 2014 uns cinco mil usuarios de Povisa solicitaron o cambio a un hospital público.



En novembro de 2015 a empresa propietaria de Povisa fixo unha intensa campaña de marketing nos medios para tentar aproveitar o clima de incerteza creado na poboación e recuperar os pacientes anteriormente perdidos. Povisa recibe cada ano case 75 millóns de euros e ten asignada unha poboación de preto de 140.000 persoas ( recibe 535 euros por cada tarxeta asignada); de aí o enorme interese por aumentar esta asignación, a pesar de ser un hospital denunciada en varias ocasións por presentar numerosas eivas na calidade asistencial. É, con moita diferenza, o campión de Galicia no que respecta ás listas de espera. Tamén cómpre destacar que a cantidade que recibe é superior ao canon do HAC (72 millóns anuais) aínda que o número de camas que ofrece Povisa (405) non chega á metade do novo centro (858). 

As plataformas da sanidade pública do Morrazo publicaron un manifesto para denunciar a campaña de Povisa no que afirmaban: "Dende o Morrazo, consideramos que este é un derroche de recursos materiais e humanos sen precedentes. Non recordamos unha campaña mediática e económica tan brutal, como a que estamos presenciando na Area Sanitaria de Vigo e sospeitamos que o seu obxectivo non é outro que puramente mercantil para recuperar as 5.000 cartillas que perdeu o pasado ano". Afirman que Povisa non ofrece a mesma calidade asistencial que os hospitais públicos e que o HAC ten moitas deficiencias por culpa do modelo imposto polo goberno de Núñez Feijoo, pero ese hospital ten que ser recuperado para o dominio público, cómpre reverter a situación e frear a campaña de Povisa, que pretende desprestixiar a sanidade pública para conseguir beneficio propio. 

SOS Sanidade Pública pronunciouse sobre o tema. Recorda que Povisa ofrece moitos menos servizos que o outro hospital. Carece dos servizos de obstetricia, de hemodinámica, de cirurxía cardíaca ou de psiquiatría, ten un 16% menos de camas  e un 30% menos de médicos por cama que o CHUVI. Ten, ademais, 157 días de espera cirúrxica media, fronte aos 65 da media dos hospitais públicos do Sergas, polo que sería unha insensatez que os cidadáns cambiasen a Povisa. Tamén os alcaldes do Morrazo (Bueu, Cangas e Moaña) fixeron unha declaración en defensa dunha sanidade 100% e de calidade e rexeitan que a veciñanza do Morrazo cambie o seu centro de referencia sanitario por Povisa.







martes, 29 de marzo de 2016

A hipoteca do Hospital Álvaro Cunqueiro


Galicia Confidencial
Praza Pública



O 22 de marzo de 2016 unha delegación de SOS Sanidade Pública, encabezada por Manuel Martín García, acudiu a Bruxelas, para entrevistarse con parlamentarios europeos e facer entrega de documentación en relación coa denuncia presentada ante a Comisión Europea polas irregularidades do Hospital Álvaro Cunqueiro. Ese día a cidade de Bruxelas sufriu un atentado terrorista, brutal e desalmado, que provocou decenas de mortos e centenares de feridos. Nada pode xustificar tanta maldade e tanta dor. Queremos condenar estes ataques violentos e expresar a noso apoio a todas vítimas e os seus familiares. 

A polémica sobre o novo hospital de Vigo continúa. Imos facer deseguido, en varios capítulos, un relato cronolóxico do acontecido nos últimos meses.

Outubro de 2015: O traslado desde o Hospital Xeral  e o Meixoeiro ao novo hospital foi realizado a toda présa, sen ter rematadas as obras e cun edificio que presentaba múltiples carencias e deficiencias. De pouco valeron as advertencias e protestas de profesionais e usuarios. Distintos colectivos sanitarios do novo hospital estiveron durante semanas alertando da falla de material básico para realizar o seu traballo en condicións dignas e seguras. Mais o proceso continuou pois a UTE perseguía iniciar o cobro do canon pactado canto antes. Houbo consecuencias moi negativas pero lembraremos de seguido algúns momentos importantes.

Un paciente de 66 anos (con diagnóstico de adenocarcinoma gástrico, de máxima prioridade cirúrxica) non puido ir a quirófano para ser operado, por "falta de material cirúrxico, a pesar de avisalo o día anterior", segundo os propios cirurxiáns. O doente con cancro foi para o seu domicilio "quedando pendente de reprogramar" a operación, tal e como figura no informe de alta. A veracidade do mesmo foi confirmada por varias fontes sanitarias do HAC. O persoal do Hospital asegura que esta é unha das moitas intervencións que foron suspendidas, por ese motivo ou por que o instrumental cirúrxico non estaba esterilizado. 


Pero, a pesar do caos dese traslado, que tiveron que afrontar e sufrir os profesionais e doentes, o que de verdade importa é o negocio. E nese terreo as cousas foron mellor. Informaba a prensa que a concesionaria do HAC sumou máis de tres millónsde beneficio xa antes de abrir o hospital. A UTE, controlada por Acciona e Puentes y Calzadas comezou a explotar os servizos non clínicos cedidos pola Xunta, e presentou uns beneficios de 1.2 millóns en 2014 e de 1.9 en 2013, segundo explica na súa memoria.

Co inicio da actividade clínica a factura que terá que afrontar a Xunta comeza a medrar. A hipoteca que teremos que pagar con diñeiro público é enorme. Nos orzamentos xerais de 2016 o goberno de Núñez Feijoo prevé un incremento da partida destinada a sanidade do 4.4%, que representa uns 140 millóns de euros. Semella unha boa nova mais, se analizamos polo miúdo, vemos que 70 millóns irán parar aos petos da concesionaria do HAC: isto quere dicir que a metade da suba do orzamento sanitario é fagocitada directamente pola UTE do novo hospital.  En 2016 a Xunta entregaralle 42 millóns de euros do prazo anual pola construción do hospital, e 27 millóns máis pola privatización de servizos non clínicos (restauración, lavandería, mantemento, limpeza ou transporte interno, entre outros). 

A partir de agora a hipoteca será esa, arredor de 68 millóns de euros cada ano, que deberán seguir pagando os sucesivos executivos ata o ano 2035. O canon do HAC representa o 35% das inversións da Xunta en Vigo: un de cada tres euros investidos este ano polo goberno galego en Vigo irán directamente á UTE. E así será no sucesivo: o novo hospital será obxecto da maior partida orzamentaria da Administración galega durante moitos exercicios. Cando acabemos de pagar a hipoteca o edificio xa estará obsoleto e será preciso outro novo. Ese é o gran negocio organizado polo goberno de Núñez Feijoo, para beneficiar á empresa concesionaria que garante as súas ganancias para moito tempo. Perden os cidadáns e perde a Sanidade pública, hipotecada por décadas e gobernada por intereses privados (tanto no HAV como no hospital de Povisa) que buscan maximizar o lucro, mesmo  a costa da saúde da xente.